Dr. Sci. Med. Nikola Fatić Vaskularni hirurg 81000 Podgorica | Telefon: 068/645-466 | Email: vaskularnahirurgija.me@gmail.com
Premošćavanje - By Pass

HIRUŠKI BYPASS

Hiruški bypass predstavlja proceduru u kojoj se okludirani segment arterije premošćava graftom koji može biti od biološkog ili vještačkog (sintetskog) materijala. Ukoliko se bypass kreira na donjim eksteremitetima, on može biti: femoro-femoralni, femoro-poplitealni, femoro-tibialni, femoro-distalni bypass. Ukoliko se radi u trbuhu bypass može biti aorto- aortni, aorto-ilijačni bypass, aorto-femoralni bypass, aorto-bifemoralni bypass, femoro- femoralni crossover bypass, aorto-mezanterični bypass I aksilofemoralni bypass, a sve u zavisnosti od zapušenog krvnog suda koji treba premostiti. Bypass omogućava premošćavanje zapušenog krvnog suda, ali ne liječi osnovnu bolest (najčešće se radi o aterosklerozi) koja ima progresivan tok I nezaustavljiva je.

TRAJNOST HIRUŠKOG BYPASSA

Koliko dugo će hiruški bypass biti prohodan, zavisi od stanja vaših arterija, vrste grafta koji je korišćen (biološki venski graft je prohodniji I dugotrajniji u odnosu na vještački, sintetski graft). Sa druge strane faktori poput pušenja, dijabetesa, bolesti bubrega, utiču na smanjenje prohodnosti I dugovječnosti hiruškog bypassa.

stent_angioplasty

PROCEDURA

Hiruški bypass Vam može pomoći ukoliko imate Perifernu arterijsku bolest (PAD) I simptome poput bola u mišićima nakon hodanja, bol u listovima u toku noći, bol u stopalima, rane na stopalima I potkoljenicama koje ne zarastaju I gangreozne promjene. Uobičajeno, prve linije tretmana su medikamenti, vježbe, prekid pušenja I toaleta rane. Ukoliko ove vrste tretmana ne dovedu do poboljšanja I terapija poput balon angioplastike I stentinga nisu moguće, hiruški bypass preostaje kao jedina alternative zbrinjavanja ovih stanja.

IZVOĐENJE PROCEDURE

Procedura se izvodi u opštoj ili spinalnoj anesteziji, tako da pacijent ne osjeća bol u toku operacije. Ukoliko se ukaže potreba, pacijentu se ordinira I transfuzija krvi.

Femoropublikarni bypass je jedan od najčešćih tipova hiruškog baypassa koji se izvodi. Koristeći prirodni (venski) ili sintetski (PTFE) ili Dacron graft premošćava se prepreka u nivou femoralne regije, tako što se proksimalna anostomoza kreira u nivou prepone, a distalna ispod koljena u nivou potkoljenice ili stopala.
Ukoliko se kao graft koristi vena pacijenta, osim incizija na mjestu proksimalne I distalne anastomoze, potrebno je učiniti I par dodatnih incizija koje omogućavaju uzimanje, a kasnije I adekvatno pozicioniranje venskog grafta. Za slučaj da je vena pacijenta neadekvatna, koriste se već pomenuti sintetski graftovi. Graft je ušiven u arteriju na oba kraja preciznim šavovima. Procedura traje od 1,5-6 sati, u zavisnosti od kompleksnosti procedure.
Za aortne bypassove najčešće se koriste sintetski (Dacron, PTFE, Gortex), a kao put pristupa u najvećem broju slučajve koristi se incizija po srednjoj trbušnoj liniji. Porcedura traje od 3-6 sati, u zavisnosti od kompleksnosti procedure.

RIZICI

Jedan od osnovnih komplikacije ove procedure je ponovno zapušenje grafta neposredno nakon procedure, ili godinama kasnije. Ova komplikacija se riješava novim bypassem ili endovaskularno. Ostale potencijalne komplikacije uključuju:

Srčani udar, jer većina pacijenata sa PAD imaju I bolest koronarnih arterija
Infekcija rane. Da bi se izbjegla ova komplikacija, potrebno je dati antibiotike prije I nakon procedure.
Urinarne I ostale infekcije
Upala pluća
Ostalo

femoral-bypass-graphic

PREOPERATIVNA PRIPREMA

Kada se odlučite za hirurgiju, potrebno je:

Ukoliko ste pušač, morate prekinuti sa pušenjem odmah, kako biste preduprijedili pojavu komplikacija
Internistički/kardiološki pregled (EKG, teleradiografija srca i pluća)
Po potrebi: EHO srca
Biohemijske analize (glikemija, urea, kreatinin, bilirubin, AST, ALT, Na, K, Cl, holesterol, trigliceridi, fibrinogen, S-proteini, S-albumini, S-Fe, S-TIBC)
Hematološke analize (PT, aPTT, vreme krvarenja, TT, KKS, krvna grupa, SE, HDR, HPT, ACT, hemostatus 2)
Anestzeiološki pregled

U danima prije procedure:

Trudite se da se što više odmarate I spavate
Pažljivo pratite instrukcije u načinu uzimanja medikamenata dan prije I na dan same procedure
Nemojte uzimati hranu I piće, minimum šest sati prije procedure

ŠTA MOŽETE OČEKIVATI NAKON PROCEDURE

Boravak u bolnici traje od 2-5 dana, zbog monitoring I oporavka, a kada je u pitanju aortni bypass može potrajati 7- 10 dana. Crijeva prestaju sa radom nakon procedure u okviru aortnog bypassa I ponovo počinju sa radom oko trećeg dana nakon procedure, te je unos hrane postepen I strogo selektovan (laka kašasta hrana).
Bol I diskomfor na mjestu incizije može potrajati par dana nakon tretmana, a kupiraju se medikamentima protiv bola ( Paracetamol, NSAIL)
Otok, curenje iz rane se mogu pojaviti u određenom broju slučajeva.
Pacijenti počinju sa rehabilitacijom par dana nakon procedure I nastavljaju je kod kuće.

Kada napustite bolnicu I odete kući, potrebno je da neko bude sa Vama par dana.

Odsustvovaćete sa posla nekoliko nedelja.
Moći ćete da vozite auto I da se krećete nekoliko nedelja nakon procedure a sve u zavisnoti od Vašeg stanja, brzine oporavka I tipa procedure.
Može se desiti da izgubite apetit I kilažu.
Često je prisustvo otoka noge I trbuha, osjećaja trnjenja u predjelu rane.
Rana mobilizacija I hodanje pospješuje brže zarastanje rane I prestanak bola u mišićima.
Dobićete uputstva od Vašeg vaskularnog hirurga kada da se javite na kontrolu dopunske I dijagnostičke procedure.
Može se desiti da će Vam biti potrebne dodatne procedure, kako bi se prohodnost bypassa očuvala.

Važno je napomenuti da tekstovi koji se nalaze na sajtu vaskularnahirurgija.me imaju informativni karakter i nikako nisu i ne mogu biti zamjena za zvaničnu medicinsku konsultaciju i pregled vaskularnog hirurga, a pogotovo zbog činjenice da svaki vaskularni pacijent zahtjeva individualan pristup.