Dr. Sci. Med. Nikola Fatić Vaskularni hirurg 81000 Podgorica | Telefon: 068/645-466 | Email: vaskularnahirurgija.me@gmail.com
Dijalizni pristupi

DEFINICIJA

Ukoliko imate bubrežno popuštanje, ukoliko još uvjek niste stigli na transplataciju bubrega ili je vaša transplaantacija bila neuspješna, za prečišćavanje i filtriranje krvi potreban je tretman koji se naziva dijaliza. Prvi korak u dijalizi je uspostavljanje dijaliznog pristupa na jedn od sledećih načina.

1. Tunelizovani kateter u vašem vratu – privremeni prstup zbog velike mogućnosti infekcije

2. Arterio – venska (AV) fistula, uzimanje parčeta vene sa ruke ili noge I njeno ušivanje u obližnju arteriju. Na veni kasnije dolazi do histoloških promjena koje se nazivaju arterijalizacija, jer se njen zid mijenja I počinje da liči na arterijski. One predtavljaju najbolji izbor za pacijenta jer su malo podložne infekciji.

3. AV fistule sa sintetskim graftom predstavlaju arteficijlnu komunikaciju izmedju nativne arterije i vene preko umetnutog sinteteskog grafta. One su metoda izbora ukoliko je vena isuviše mala za nativnu AV fistula. AV fistule sa sistetkim graftnim materijalom su sklonije zapušavanju I infekciji u odnosu na nativne.

4. Perotonealna dijaliza – predstavlja postupak za dijalizu koji se sprovodi preko male cjevčice koja se plasira u trbuh pacijenta, tačnije u peritonelnu duplju, kako bi se izvršila dijaliza krvi. Ona zahtjeva nekoliko dnevnih izmjena: ubrizgavanja i aspiracije tečnosti kroz cijevčicu. Pacijenti su podložni infekciji a cijevčica zapušavanju.

RAZLOZI ZA DIJALIZU

Ukoliko su vaši bubrezi oštećeni, tijelo ne može da čisti I filtrira krv. Nivo elektrolita, kao što je kalijum može se dramatično povećati. Kada funkcija bubrega padne ispod odredjenog nivo indikovana je dijaliza.

Ukoliko se zaključi da će dijaliza biti potrebna u budućnosti, potrebno je kreirati jedan od prethodno pobrojanih dijaliznih pristupa idealno bi bilo kreirati Trajan pristup.

AV fistula se najčešće kreira na ne dominatnoj ruci.

PRISTUP

Vsakularni hirurg će vam objasniti postupak izvodjenja procedure, izvršiti fizikalni pregled, fokusirajući se na selekciju adekvatne ruke ili noge za kreiranje AV fistule.
Uobičajno ultrazvučnim pregledom se prije izvodjenja procedure mapiraju vene koje su dvoljne i suficijentne za kreiranje fistule. Ukoliko se ne pronadje adekvatna vena potrebno je koristiti sintetski graft.

dijalizni-pristupi

ANESTEZIJA

Različite anesteziološke tehnike mogu biti korišćene

Lokalna anestezija – ubrizgavanje anestetika lokalno na mjestu izvodjenja procedure sa ili bez sedacije
Regionalni blok – ubrizgavanje anestetika na posebnim mjestima koje dovodi do anestezije odredjenog dijela tijela.
Opšta anestezija – sedacija medikamentima koji se daju kroz venu, ponekad zajedno sa gasovima koji se udišu preko maske, nakon čega seplasira tubus za disanje

PROCEDURA

U operacionoj slali ruka pacijenta se očisti antiseptičnim rastvorima, posuši ,prelijepi sterilnom trakom I položi na radnu površinu.
Učini se rez na izmedju arterije i vene na mjestu gdje se planira kreiranje fistule.
Mobiliše se vena, I arterija koliko je to moguće, te se nakon toga vena ušiva u arteriju
Anatamoza izmedju arterija I vena može biti po T-L tipu, što znači da se kraj vene ušiva na bični zid arterij, ili L-L tipu što zanči da se arterija I vena ušivaju bočnim zidovima.
Ukoliko je potrebno postaviti graft one se umeće izmedju arterije i vene
Rana se zatvara po slojevima, zatvara se koža, a rana se previje sterilnim prevojem.

RIZICI

KRVARENJE je najozbiljnija komplikacija. Uobičajeno se primjeti I zbrine prije nego pacijent bude otpušten iz bolnice

Ukoliko pacijenti uoče sledeće simptome treba odmah da se jave vaskularnom hirurgu

Otok i vlaženje prevoja
Ukoliko ruka ili noga postanu jako hladne i utrnule

Blaga hladnoća je normalna pojava zbog redistribucije krvi, što se može poboljšati stistanjem i puštanjem teniske loptice

Osjećaj vibracije i pulsacija – ukoliko postavite drugu ruku iznad fistule ili grafta osjetićete ,,, tril’’- predenje. Ukoliko predenje pretsne i pojavi se pulsiranje potrebno je posjetiti vaskularnog hirurga.

PREOPERATIVNA PRIPREMA

Ne treba uzimati krv iz vene koja je predvidjena za dijalizni pristup, ovaj postupak se naziva ,, prezerviranje vene’’

Ne reba uzimati hranu I piće 6-8 sati prije procedure, sem ako vaskularni hirurg eksplicitno ne kaže drugačije.

Dok ste u bolnici , trebalo bi da na ruci, na kojoj se planira fistula nosite narukvicu sa natpisnom ,,ne koristiti venu‘’.

ŠTA MOŽETE OČEKIVATI NAKON TRETMANA

Vena koja je iskorišćena za fistulu biće uvećana i nad njom će se osjećati predenje
Porebno je izbjegavati spavanje na ruci na kojoj je kreirana fistula
Potrebno je izbjegavati usku odjeću i zavoje iznad fistule
Većina hirurga preporučuje period zarastanja od:
1. 2-3 mjeseca
2. 4 nedjelje
Prije nego se počne upotrebljevati fistula.
Jednom kada počnete sa dijalizom , vršite savakodnevnu vizuelnu kontrolu fistule u cilju prepoznavanja krvarenja I spriječavanja razvoja infekcije ( pojava crvenila I topline)

Važno je napomenuti da tekstovi koji se nalaze na sajtu vaskularnahirurgija.me imaju informativni karakter i nikako nisu i ne mogu biti zamjena za zvaničnu medicinsku konsultaciju i pregled vaskularnog hirurga, a pogotovo zbog činjenice da svaki vaskularni pacijent zahtjeva individualan pristup.