Dr. Sci. Med. Nikola Fatić Vaskularni hirurg 81000 Podgorica | Telefon: 068/645-466 | Email: vaskularnahirurgija.me@gmail.com
Ateroskleroza

STARI STE ONOLIKO KOLIKO SU VAM STARI KRVNI SUDOVI

Ateroskleroza je tihi ubica, napreduje sporo i sigurno a simptome daje tek u odmakloj fazi bolesti.

Naziv ateroskleroza potiče od grčke riječi athero – kašasto, i riječi skleroze- tvrdo.

Ateroskleroza je najčešća i najozbiljnija bolest u grupi bolesti nazvanoj arterioskleroze – koje karakteriše istanjenje arterijskog zida, slabljenje njegovog elasticiteta i suženje njegovog lumena.

Ateroskleroza je patološki proces u kojem dolazi do nakupljanja masnih naslaga, holesterola, djelova mrtvih ćelija i kalcijuma u unutrašnji sloj arterije. Dominanatno su zahvaćene velike i srednje arterije.

Ateroskleroza je progresivna bolest koja izaziva ubrzano starenje krvnih sudova, skraćuje životni vijek i NARUŠAVA KVALITET ŽIVOTA.

atteroskleroza

Ateroskleroza prolazi kroz šest stadijuma , koji se radi lakšeg razumjevanja klasifikuju u tri faze: početna, razvijena i zrela lezija.

Početna lezija predstavlja stavranje lipidnih depozita u intimi , koji se morfološki uočavaju kao ,, masne tačke i pruge’’. Histološki to su nakupine makrofaga prepunjenih lipidima u intimi krvnog suda. Ovaj tip lezija počinje da se razvija u prvoj deceniji života.

Razvijene lezije – plakovi. Ovaj tip lezije presdtavljaju stabilni aterosklerotični plakovi ispunjeni masnim supstancama koji su prekriveni fibroznom kapom. Nastaju u koronarnim arterijama, abdominalnoj aorti, karotidnim arterijama, arterijama karlice i nogama. U zavisnoti od stepena sužnja i lokalizacije nastaju i simptomi koji mogu biti od srčanog udara do gangrene.

Zrela lezija predstavlja nestabilni aterosklerotični plak sa zrelom fibroznom kapom na kojoj se uočavaju ulceracije i krvarenjem u sami plak. Ove lezije lako rupturiraju i dovode do stvaranja tromboze i tromboembolizacije sa nastankom kliničkih manifestacija ateroskleroze kao što su: koronarna bolest, cerebrovaskularni inzult i periferna vaskularna bolest.

Simptomi

Ateroskleroza je u najvećem broju slučajeva asimptomatsko oboljenje, sve do trenutka kada dođe do značajnog začepljenja arterije ili rupture plaka.

Simptomi zavise od lokalizacije aterosklerotičnog plaka i brzine nastanka oboljenja, akutni ili hronični proces.
Ukoliko se aterosklerotični plak nalzi u koronarnim arterijama dovešće do koronarane bolesti ( stabilna, nestabilna angina pectoris, srčani udar)

Ukoliko je zahvaćena aorta atersoklerotični proces može dovesti do njenog suženja, dilatacije, raslojavanja.

Kada aterosklerotični proces zahvata karotiodnu arteriju (arterije na vratu) može izazvati moždani udar.

Ukoliko su zahvaćene arterije karlice kod mučkaraca dolazi do impotencije.

Zahvaćenost arterija nogu dovodi do bola pri hodu, bola i grčeva u miru. rana, gangrene.

Faktori rizika – promjenjljivi i nepromjenjljivi

Promjenljivi ( na koje se može uticati) faktori rizika su: životne navike (stil života) i biohemijske ili fiziološke karakteristike.

Životne navike obuhvataju: pretjeranu ishranu bogatu zasićenim mastima i holesterolom, pušenje duvana, prekomjernu upotrebu alkohola i fizičku neaktivnost, stres.

Biohemijske ili fiziološke karakteristike su: povećanje ukupnog holesterola u plazmi, povećanje nivoa LDL holesterola, niske plazmatske vrijednosti HDL holesterola, povišeni trigliceridi u serumu, hipertenzija, hiperglikemija, dijabetes, gojaznost, kao i trombogeni faktori (hiperfibrinogenemija).

Nepromjenjljive – starost, pol, genetika- pozitivna porodična anamneza za postojanje kardiovaskularnih bolesti ili neke druge aterosklerotske vaskularne bolesti u mlađem životnom dobu (za muškarce prije 55. a za žene prije 65. godine).

LIJEČENJE

Liječenje ateroskleroze usmjereno je na PREVENCIJU I LIJEČENJE POSLJEDICA.

Prevencije i suzbijanje napredovanja bolesti podrzumjeva umjeren, zdrav stil života – adekvatna i umjerena ishrana, održavanje optimalne tjelesne težine, PRESTANAK PUŠENJA DUVANSKIH PROIZVODA, aerobna fizička akivnost brza šetnja, lagano trčanje , vožnja bicikla, veslanje, plivanje.

Redovni sistematski pregledi i analize glukoze (standardni testovi, test tolerancije na glukozu i glikozilisani hemoglobin), triglicerida i ukupnog holesterola u krvi i njegovih frakcija, dobrog holesterola (HDL) i lošeg holesterola (LDL), kao i njihovog odnosa (HDL/LDL)

Potreban je dodatni oprez ukoliko je neko iz porodice imao anginu pectoris, srčani udar, moždani udar.

Jednom riječju osobe pod rizikom moraju da promjene sistem vrijednosti i odnos prema životu sto podrazumjeva tranformaciju životnog stila!

Važno je napomenuti da tekstovi koji se nalaze na sajtu vaskularnahirurgija.me imaju informativni karakter i nikako nisu i ne mogu biti zamjena za zvaničnu medicinsku konsultaciju i pregled vaskularnog hirurga, a pogotovo zbog činjenice da svaki vaskularni pacijent zahtjeva individualan pristup.